Đặt Tâm Trí Vào Việc Bạn Đang Theo Đuổi

Một nghiên cứu được công bố cách đây vài năm tại VinUni (hợp tác cùng các giáo sư từ Đại học Cornell và Columbia) đã chỉ ra rằng: Kỹ năng quan trọng nhất tạo nên sự thành công ở một bạn trẻ chính là "take ownership of work" (tạm dịch: tinh thần làm chủ công việc). Thế nhưng, hiểu thế nào cho đúng về khái niệm "take ownership"?

Câu chuyện từ những cô cậu học trò săn học bổng chính phủ

Suốt hơn 8 năm qua, thầy Híu đã đồng hành và luyện thi cho hơn 100 học sinh cấp 2 săn học bổng toàn phần A*STAR và ASEAN của chính phủ Singapore. Đây là những suất học bổng danh giá nhất dành cho lứa tuổi lớp 8, lớp 9 hiện nay tại Việt Nam.

Các em đến từ hơn 10 tỉnh thành khác nhau với xuất phát điểm vô cùng đa dạng. Có những em là dân chuyên Toán, có những em mới lớp 7 đã đạt 8.0 IELTS; nhưng cũng có những em chỉ là học sinh khá giỏi trong lớp, chưa từng có giải thưởng nào, thậm chí đến từ những trường dân lập ít tiếng tăm.

Tuy nhiên, điểm chung duy nhất và lớn nhất của tất cả những bạn đỗ học bổng Singapore chính là: Các em đều tự quản lý rất tốt việc học của mình và sở hữu tinh thần tự giác cao độ. Hành trình luyện thi này vô cùng gian khổ, kéo dài từ 6 đến 12 tháng và diễn ra song song với chương trình phổ thông chính thức tại Việt Nam. Thêm vào đó, lớp học của thầy Híu hoàn toàn là online. Mỗi tuần thầy trò chỉ gặp nhau 1-2 buổi. Thầy chỉ dạy một bài ngữ pháp ở lớp, nhưng yêu cầu các em về nhà phải tự đọc hàng chục bài báo trên tờ The Straits Times để tự trau dồi vốn từ vựng. Sự khác biệt bứt phá thể hiện rất rõ ở những em giàu quyết tâm và có năng lực tự quản lý chính việc học của mình.

Chính vì vậy, sau nhiều năm hỗ trợ học sinh săn học bổng chính phủ, đội ngũ của mình đã thiết kế lại hoàn toàn cấu trúc giảng dạy: Chỉ có 50% là truyền tải kiến thức, 50% còn lại là truyền niềm tin và trang bị cho các em kỹ năng tự học.

Bệ phóng sự nghiệp không nằm ở "Profile" xịn

Tư duy này hoàn toàn tương tự khi áp dụng cho các bạn trẻ từ 22-25 tuổi mới ra trường. Từ lâu, thầy Híu đã nhận thấy một "profile" đại học danh giá (thậm chí là du học trường top) không còn quan trọng bằng thái độ, sự chuyên nghiệp và sự chỉn chu trong từng chi tiết nhỏ của công việc.

Vào năm thứ 3 tại UCLA, khi có được công việc chuyên nghiệp đầu tiên tại Mỹ, mình may mắn được người sếp đầu đời dạy cho một bài học vô giá: "Lesson Learned Log" (Nhật ký bài học kinh nghiệm). Đó là một cuốn sổ mà mỗi tuần mình phải tự viết lại những bài học đúc kết được từ quá trình làm việc.

Mình đã bền bỉ duy trì cuốn nhật ký này trong suốt hơn 4 năm, trải qua 3 công việc đầu tiên trong đời. Nhìn lại, mình nhận ra bệ phóng cho mọi sự tiến bộ chính là việc bản thân luôn đầu tư suy nghĩ, luôn "vạch vòi" và đòi hỏi chính mình phải làm tốt hơn ở những lần sau.

Về sau, khi trở thành người quản lý, mình rất hay hướng dẫn nhân viên và học trò duy trì thói quen này. Ngay tại Học viện G.A.P và MAX Education, mỗi tuần, từng nhân sự đều phải tự viết ít nhất một bài chia sẻ kiến thức vào mạng lưới Knowledge Base (Cơ sở tri thức) của chính bạn và của toàn công ty.

Bạn thuộc nhóm người nào trong công việc?

Qua gần 10 năm ở vai trò quản lý và điều hành, thầy Híu phát hiện ra có hai nhóm bạn trẻ có cách phản ứng hoàn toàn trái ngược nhau trước cùng một tình huống: Khi được giao lại một công việc cũ đã từng làm trước đây.

• Nhóm 1 (Chiếm đại đa số hiện nay): Các bạn sẽ tỏ thái độ hời hợt, cố làm thật nhanh cho xong việc và thường xuyên than phiền: "Trời ơi, cái này em làm hoài rồi mà" hoặc "Sếp phải giao cho em việc gì thử thách hơn đi chứ".
• Nhóm 2 (Số ít hiếm hoi): Các bạn luôn tìm cách để tiếp tục tối ưu hóa quy trình. Dù làm lại việc cũ, họ vẫn cố gắng tìm ra cách thực hiện hiệu quả hơn, tiết kiệm thời gian hơn hoặc làm sao để sếp và khách hàng phải "wow".

Quan sát thực tế cho thấy, những nhân sự thuộc nhóm 2 luôn tiến rất xa trong sự nghiệp và xây dựng được một thương hiệu cá nhân, một uy tín cực kỳ vững chắc trong lòng mọi người. Thầy Híu từng hỏi một bạn nhân sự thuộc nhóm 2: "Vì sao khi giao lại một công việc cũ mà em không cảm thấy chán?". Bạn ấy đã trả lời một câu khiến mình rất tâm đắc: "Vì em muốn nắm thật chắc quy trình đó trong lòng bàn tay. Để mai mốt khi em có cấp dưới, em giao lại việc, bạn ấy chỉ cần mất 50% thời gian so với em ngày xưa là đã có thể hoàn thành xuất sắc rồi." Với mình, đó chính là định nghĩa chân thực nhất của tinh thần làm chủ “take ownership” trong công việc.

Yêu cầu số một của các doanh nghiệp toàn cầu

Khi tham gia vào các cộng đồng HR (Nhân sự) và C-level (Ban điều hành), thầy Híu thường nghe không ít lời trăn trở về thế hệ nhân sự trẻ: "Các bạn mau chán quá", "Các em bây giờ chỉ thích làm thật nhanh thôi", "Sự kiên trì và tập trung dài hạn dường như đang bị thiếu hụt", "Có những bạn mới làm việc vài tháng đã nghĩ mình là chuyên gia và đòi thăng tiến ngay"...

Có lẽ vì lý do đó mà hơn 20 tập đoàn lớn như Lotte, Techcombank, Deloitte, Unilever, KPMG, Pfizer, Schneider... đã có sự đồng thuận lớn trong khảo sát của VinUni khi khẳng định: "Work with Owner's Mindset" (Làm việc với tư duy của người làm chủ) chính là kỹ năng hàng đầu mà họ tìm kiếm ở ứng viên.

Ownership Mindset không phải là điều gì quá xa xôi. Đó là:

• Sự cam kết, sự kiên tâm và tinh thần quyết liệt đi đến cùng với mục tiêu.
• Những nỗ lực chỉn chu nhất để tự quản lý công việc và cuộc đời của chính bản thân mình.
• Là việc bạn chọn đặt hết tâm trí vào việc mà bạn đang theo đuổi.

Khi bạn làm việc với tư duy của một người chủ sở hữu, bạn không còn làm việc cho sếp hay cho công ty nữa mà bạn đang đầu tư cho chính giá trị và tương lai của bản thân. Bạn đã sẵn sàng dịch chuyển từ người thực thi sang người làm chủ công việc của mình chưa?